Người làm kinh tế chưa chắc đã hiểu rõ về tiền bạc

Tiền bạc có phải là một tờ giấy được in lên những con số để định giá trị. Nhưng tùy vào mỗi thời điểm nó lại có giá trị khác nhau vậy đâu mới là giá trị thật của nó

Vừa qua, nhà kinh tế học Richard Thaler đã chính thức được trao giải Nobel Kinh tế 2017 danh giá bởi những nghiên cứu của ông về lĩnh vực Kinh tế học hành vi. (Kinh tế học hành vi sở hữu thể được hiểu nôm na là một phạm trù nghiên cứu các hành vi và nguyên tắc kinh tế của con người, lý giải hành vi của chúng ta đối sở hữu tiền nong, của cải).

Thaler không chỉ nức tiếng bởi công trình nghiên cứu của ông, mà còn là đồng tác nhái của cuốn sách nức danh “Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness”. Ngoài là 1 nhà kinh tế học, Thaler vốn là 1 giáo sư tại đại học Chicago, rất thích chơi golf và thưởng thức những loại rượu.

photo1503920024508-1503920024651-0-27-314-533-crop-1503920145964

Trong 1 buổi chuyện trò, ông đã hỏi một câu hỏi có nhà bình luận Paul W. Sullivan của tờ New York Times, mà trong đó đem rượu vang ra làm cho thí dụ, nhằm minh họa cho hành vi kinh tế học trong 1 cuốn sách của chính Sullivan, có tên “The Thin Green Line: The Money Secrets of The Super Wealthy”. Câu hỏi này thực thụ đã gây bất ngờ bởi câu giải đáp quá cỡ đơn giản, nhưng đã biểu hiện cho hầu hết toàn bộ người thấy rằng: Chúng ta vẫn chưa thực sự sử dụng tiền nong 1 phương pháp logic.

Nhà Kinh tế học Richard Thaler

Trước khi nghe câu hỏi, hãy nhái vờ mình là một người sở hữu thú vui sưu tầm rượu quý, lưu giữ chúng lâu năm trước khi đem ra thưởng thức. Câu hỏi cụ thể như sau:

Giả sử trước đây bạn đã tìm 1 chai rượu sở hữu giá 50 USD, nhưng bây giờ giá trị của nó lại tăng lên đến 500 USD, vậy bản tính bạn buộc phải trả bao nhiêu tiền khi uống chai rượu trên ở thời khắc hiện tại?

Vậy câu trả lời của bạn là gì, liệu có buộc phải mức giá chính là 50 USD bởi đây là số tiền mà ta đã bỏ ra để mua chai rượu này hay không? Câu hỏi trên bản chất chẳng ảnh hưởng gì tới rượu cả, mà hóa ra nó lại là 1 thí dụ minh họa điển hình cho việc mang đa số người lầm lẫn giữa hai kiến thức: mức giá chìm và giá thành thời cơ.

Giá thành chìm là khoản tiền mà bạn đã bỏ ra, đã ăn xài và không còn nằm trong ví của bạn nữa. Trong nếu này, 50 USD bỏ ra sắm rượu chính là tầm giá chìm

Mức giá thời cơ là giá tiền đã mất khi bạn tậu làm cho 1 việc nào đó thay vì một việc khác. Trong nếu này, tầm giá thời cơ chính là việc tìm uống chai rượu thay vì bán nó với giá 500 USD ngoài thị trường ở thời điểm bây giờ, hoặc thậm chí với thể giữ nó để đợi nâng cao giá lên nữa, và bán đi trong ngày mai.

Như vậy, câu trả lời thực chất chính là: bạn đã tiêu tốn mất 500 USD để uống chai rượu trên, bởi bạn chọn phương pháp thưởng thức nó thay vì đem bán.

Thaler giải thích: “Hầu hết tất cả người đều cho rằng hành động này chẳng tốn của họ gì cả, một vài người tôi yêu mến còn nhắc rằng họ thực sự còn “có lãi” bởi để tậu chai rượu này trước kia chỉ bắt buộc bỏ ra mang 50 USD”. (Trong lúc ngày nay nó với giá 500 USD).

“Theo một phương pháp nào đó, thí dụ như một người sưu tầm rượu chả hạn, họ sẽ uống các chai rượu cũ của mình thay vì đi ra ngoài và chọn một chai rượu mới giống y như vậy với giá 500 USD. Thế nhưng thực thụ là họ vẫn buộc phải bỏ ra chính xác 500 USD để uống chai rượu cũ, bởi ho vẫn cho rằng việc sử dụng chai rượu này là một món hời, vì trước kia giá mua của nó chỉ là 50 USD.”

Ý kiến của Sullivan là hầu hết người thường không dùng tiền bạc 1 bí quyết thông minh. Chúng ta tìm quá phổ biến và kiệm ước quá ít. Những món đồ chúng ta sắm thỉnh thoảng lại mang giá tiền to hơn những gì chúng ta biết, không chỉ mỗi đồ uống, mà ngay cả những đồ tiêu dùng nhỏ nhất trong nhà. Theo đấy, tầm giá cơ hội đối mang các món đồ trên mà chúng ta bỏ ra thực thụ cao hơn những gì chúng ta tưởng.

Mặc dù chúng ta chẳng thể trở thành 1 nhà kinh tế học trong một sớm một chiều được, thế nhưng đây cũng là một câu hỏi hơi hay của 1 giáo sư vừa đoạt giải Nobel Kinh tế, nhằm tăng nhận thức của toàn bộ người về cách ăn xài tiền nong siêu đáng để xem xét đấy chứ!

Cùng Danh Mục:

Nội Dung Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *